Διαολαποθήκη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΚΝΙΑΣ | Το Βήμα, ένθετο “Βιβλία”, Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2002

«La donna e mobile / σαν τ’ ανεμούρι / τρίβει τη μούρη / κάθε λωλού». Η ανωτέρω διασκευή της γνωστής άριας αποτελεί τυπικό δείγμα γραφής του συντάκτη της σατιρικής «Διαολαποθήκης» (Κεφαλλονιά, 1859-1864), Φερδινάνδου Όδδη.

Η βιογραφία του ιδιόρρυθμου αυτού λογίου είναι από μόνη της μυθιστορηματική. Ο πατέρας του ήταν υποβολέας ιταλικού θιάσου που επισκέφθηκε την Κεφαλλονιά όταν ο Όδδης ήταν τριών ετών. Η μητέρα του και πρωταγωνίστρια του θιάσου, η όμορφη Καρλότα, ερωτεύθηκε τον γιατρό Χοϊδά και εγκατέλειψε τον σύζυγό της, ο οποίος επέστρεψε στην Ιταλία. Ο Χοϊδάς χρυσοπλήρωσε το διαζύγιο της μοιραίας ηθοποιού, τη νυμφεύθηκε και ανέθρεψε τον Φερδινάνδο.

Ο νεαρός φοίτησε στο αγγλικό λύκειο και συμπλήρωσε τις σπουδές του στην Ιταλία. Από τις σελίδες της «Διαολαποθήκης» είναι φανερά το λεπτό χιούμορ του Όδδη, η παρρησία του, που άγγιζε τα όρια του θράσους, η ευρύτατη μόρφωσή του και η εξοικείωσή του με την κλασική γραμματεία, καθώς επίσης και το γεγονός ότι χειριζόταν με άνεση τα ελληνικά, τα ιταλικά, τα αγγλικά και τα γαλλικά. Το 1869 ο Όδδης μετανάστευσε στην Αίγυπτο, όπου διορίστηκε καθηγητής ξένων γλωσσών στο ιταλικό λύκειο της Αλεξάνδρειας. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληροφορίες του για τον ελληνικό Τύπο της Αιγύπτου.

Στον «Ελληνικό Διάκοσμο», που εκδόθηκε το 1911 στην Αλεξάνδρεια υπό την επιστασία του, γράφει για τον εαυτό του ότι είναι «παράδοξος τύπος φιλολόγου, ίσως ο πολυγραφότερος των Ελλήνων… Εχει θαυμαστήν ευκολίαν, είναι ικανός να αφήση σοβαρώτατον άρθρον, εν ω εξετάζει τους “δακτύλους” που έβαλεν η Αγγλία εις την πολιτικήν της Ανατολής, και να γράψη ύμνον προς την μυίγαν… Οπωσδήποτε ο κ. Όδδης είναι ο λογικότερος των Αιγυπτίων λογίων, δικαίως δ’ αναγινώσκονται μετ’ ευλαβείας τα δημοσιεύματά του, εις τα οποία κατασπείρεται χάρις και ευφυΐα πολλή».

Στη «Διαολαποθήκη» ο Όδδης έγραφε ποικίλα κείμενα, από έμμετρα σατιρικά στα ιταλικά και παρωδίες αρχαίων κειμένων ώς τσουχτερά πολιτικά και κοινωνικά σχόλια στην κεφαλλονίτικη διάλεκτο, από τα οποία δεν λείπει και ο αυτοσαρκασμός: «Απαιτούμε τον [Βρετανό] Αρμοστή, να μην τόνε γνοιάζη γρυ, ούτε διά τη Βουλή μας, ούτε διά τα Σχολεία μας. Αύριο έτσι κι έτσι θα ενωθούμε [με το Ελληνικό Κράτος]… Απαιτούμε όμως να μη μας φάνε οι Συνδρομητάδες τση συνδρομαίς τους, γιατί ελπίζουμε, με συγχώρεσι, να λογαριαστούμε πρωτού ενωθούμε».

Η «Διαολαποθήκη» φιλοξενεί συχνά κείμενα του Ανδρέα Λασκαράτου· από τις σελίδες της παρακολουθούμε τη διαμάχη του με τον ριζοσπάστη πολιτικό Κ. Λομβάρδο: «Εγώ, κύριε Λομπάρδε, όλος πρόθυμος να σου κατεβάσω τα βρακιά μέσ’ στη μέση του φόρου, και να σου δώσω πενήντα ξυλιές στα καθίσματα». Το ΕΛΙΑ διαθέτει τρία πρωτότυπα φύλλα της «Διαολαποθήκης», καθώς και πλήρες corpus φωτοτυπιών.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=139970&ct=47&dt=27/01/2002#ixzz1ExtLkZJu
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: