Για τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος

Με αφορμή τις προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς για τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος (μείωση των βουλευτικών αποδοχών και της επιχορήγησης των κομμάτων στο 50%, κατάργηση της αποζημίωσης για συμμετοχή σε επιτροπές —οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ έχουν ήδη αποποιηθεί του επιδόματος αυτού— κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης, δηλ. οι βουλευτές να συνταξιοδοτούνται από τον επαγγελματικό τους φορέα, όπως όλοι οι πολίτες κ.ά.) έριξα μια ματιά από περιέργεια στα προγράμματα των κομμάτων.

1) Στο site της Νέας Δημοκρατίας δεν μπόρεσα να βρω οτιδήποτε σχετικά με το πολιτικό σύστημα. Τουλάχιστον δύο βουλευτές της (Αργύρης Ντινόπουλος, Αττικής, και Νίκος Ταγαράς, Κορινθίας) έχουν ζητήσει κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης ενώ άλλοι (π.χ. Σπύρος Γαληνός, Κυριάκος Μητσοτάκης) έχουν ατομικά αποποιηθεί προνομίων. Θυμάμαι πάντως κάτι αναφορές σε προεκλογικό τηλεοπτικό σποτ της Ν.Δ. για τον «νόμο περί ευθύνης υπουργών» και, αν δεν κάνω λάθος, για μείωση του αριθμού των βουλευτών (το οποίο δεν είναι απαραίτητα καλό, απλώς ακούγεται καλό στους αγανακτισμένους αντιμνημονιακούς που πρόδωσε ο Σαμαράς μπαίνοντας στην κυβέρνηση Παπαδήμου). Κι αυτά, πάντως, στο σποτάκι ήταν, όχι στο πρόγραμμα.
2) Στο επικαιροποιημένο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν σωστές προτάσεις για τη διαφάνεια και την αντιμετώπιση της διαπλοκής, αλλά σχεδόν τίποτα για τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος. Μόνο μια αμφίσημη αναφορά στο θέμα της βουλευτικής σύνταξης (υπενθυμίζω ότι πρόκειται για ιδιαιτέρως σκανδαλώδες ζήτημα, καθώς το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται στην τετραετία και, αν είσαι άνω των 65 ετών με δικαίωμα σύνταξης και εν ενεργεία βουλευτής, παίρνεις και τον μισθό και την σύνταξη!) Η σχετική διατύπωση είναι η εξής: «Κατάργηση της διπλής σύνταξης των βουλευτών με επιλογή ενός ασφαλιστικού φορέα». Ο όρος «διπλή σύνταξη» αφορά βουλευτές που παίρνουν και τη βουλευτική και τη σύνταξη του δικού τους ασφαλιστικού φορέα. Το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ δεν διευκρινίζει ποιου φορέα η επιλογή πρέπει να γίνει. Αν αυτό είναι στη διακριτική ευχέρεια του βουλευτή, το αν δηλαδή θα επιλέξει τη βουλευτική σύνταξη ή το ΙΚΑ, ας πούμε, είναι σαν να ρωτάς έναν περαστικό αν θέλει να είναι εφοπλιστής ή εργάτης. Στο πρόγραμμα των εκλογών της 6ης Μαΐου του ΣΥΡΙΖΑ πάντως, προτεινόταν ρητά η κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης, καθώς και της αποζημίωσης για συμμετοχή σε επιτροπές.
3) Στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ δεν βρήκα τίποτα για μείωση του κόστους. Στο κεφάλαιο με τίτλο «αναβάθμιση του Κοινοβουλίου» λέει κάτι για ανοιχτές και ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις και για ποιοτικό έλεγχο των νομοσχεδίων.
4) Το ΚΚΕ έχει καταθέσει πρόταση για μείωση των βουλευτικών αποδοχών κατά 50% και κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης (οι βουλευτές να συνταξιοδοτούνται από τον επαγγελματικό τους φορέα). Ζητά επίσης «πόθεν έσχες» και όλα τα άλλα τα (σωστά) περί διαφάνειας. Απλώς, αρνείται τον έλεγχο στα δικά του οικονομικά, διότι είναι το κόμμα του λαού και δεν θα δώσει τα στοιχεία της εργατικής τάξης στους ιντελλιτζενσερβίτες. Στο site του ΚΚΕ, στο tab με τον τίτλο «πρόγραμμα» δεν έχει τέτοια πράγματα, λέει όμως για επανάσταση, μονοπώλια και οικοδόμηση του σοσιαλισμού. (Η Αλέκα Παπαρήγα ερωτήθηκε από δημοσιογράφο αν το ΚΚΕ θα καταθέσει πρόγραμμα και απάντησε ότι όχι, δεν χρειάζεται, πρόγραμμά μας είναι να έρθει ο λαός στην εξουσία).
5) Οι προτάσεις των Οικολόγων-Πράσινων (στην αρχική σελίδα του site τους και όχι στο πρόγραμμα) είναι πολύ κοντά σε αυτές της Δημοκρατικής Αριστεράς και του ΚΚΕ, όσον αφορά τα οικονομικά (μείωση 50% των βουλευτικών αποζημιώσεων και της κρατικής επιχορήγησης στα κόμματα —ενδιαφέρουσα η πρόταση για σύνδεση της βουλευτικής αποζημίωσης με τον βασικό μισθό). Στο σχετικό κεφάλαιο («Εκλογικό Σύστημα & Δημόσιο Χρήμα») υπάρχουν και άλλες ενδιαφέρουσες προτάσεις, με μερικές από τις οποίες συμφωνώ και με άλλες όχι.

Το όλο ζήτημα της μείωσης του κόστους του πολιτικού συστήματος (και καλό θα ήταν κάτι τέτοιο να γίνει με πλήρη διαφάνεια: τόσα έπαιρναν, τόσα κόψαμε, τόσα παίρνουν) έχει κατά τη γνώμη μου τις εξής διαστάσεις:
1) Οικονομική: θα είχε ενδιαφέρον μια εκτίμηση της εξοικονόμησης που μπορεί να γίνει. Για κάτι τέτοιο απαιτείται πρόσβαση σε επίσημα στοιχεία. Προφανώς δεν θα λυθεί το πρόβλημα της χώρας, έχω ωστόσο την αίσθηση ότι το ποσό δεν είναι αμελητέο, ιδίως αν δούμε το θέμα συνολικά, δηλαδή και τις απολαβές των υπαλλήλων της Βουλής, το κανάλι της Βουλής κλπ. Και μην ξεχνάμε ότι η περικοπή δεν είναι εφάπαξ αλλά για κάθε χρόνο στο εξής, άρα μειώνεται το έλλειμμα.
2) Συμβολική: είναι προφανής η σημασία στο συμβολικό επίπεδο. Με το πολιτικό σύστημα απαξιωμένο μέχρι αηδίας, με τον κόσμο να μουντζώνει και να βρίζει τα «τριακόσια καθάρματα», τους «αλήτες, προδότες πολιτικούς» και με τους χρυσαυγίτες να κάνουν πάρτι με το χαλί στρωμένο, αξίζει τον κόπο οι βουλευτές να δώσουν ένα δείγμα γραφής, κόβοντας γενναία τα προνόμιά τους.
3) Πολιτική: το θέμα προσφέρεται για συναίνεση. Πολλά κόμματα ή στελέχη κομμάτων έχουν διατυπώσει κατά καιρούς κοντινές ή και ταυτόσημες θέσεις. Είναι η ευκαιρία να δοκιμάσουν τη συνεννόηση σε ένα θέμα που δεν συνδέεται με το μνημόνιο ή με οποιονδήποτε παράγοντα έξω από τη χώρα, που δεν είναι χρονοβόρο και που θα βρει εγγυημένα αποδοχή από τους πολίτες. Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για συνεργασία επί της ουσίας, με πολιτική συζήτηση κι όχι σκυλοκαβγάδες σε τηλεπαράθυρα, επί συγκεκριμένου θέματος, με συγκεκριμένες θέσεις και με συγκεκριμένα αποτελέσματα.

* Πιάνω εδώ μόνο τον αφρό του θέματος και μόνο την οικονομική πλευρά, που είναι κάτι το οποίο μπορεί να αλλάξει άμεσα και έχει, όπως προανέφερα, μεγάλη συμβολική σημασία. Το ζήτημα της διαφάνειας είναι στην πραγματικότητα (και μακροπρόθεσμα) σημαντικότερο. Οι προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς είναι θαρραλέες και αρκετά εξειδικευμένες, οι προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και των ΟΠ είναι επίσης στη σωστή κατεύθυνση. Στο θέμα αυτό θα πρέπει να γίνει προσεκτικός σχεδιασμός ώστε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο πραγματικής διαφάνειας και ουσιαστικού δημοκρατικού ελέγχου, χωρίς κόλπα και παραθυράκια.

* Το επιχείρημα εναντίον της κατάργησης ή της γενναίας μείωσης της κρατικής επιχορήγησης προς τα κόμματα, ότι κάτι τέτοιο είναι λάθος γιατί θα οδηγήσει τα κόμματα στο μαύρο χρήμα και στην εξάρτηση από επιχειρηματίες, είναι κατά τη γνώμη μου επιεικώς υποκριτικό. Διατυπώθηκε σε ένα άκρως ειρωνικό άρθρο της Αυγής όταν η Δημοκρατική Αριστερά δημοσιοποίησε τις προτάσεις της . Το θεωρώ υποκριτικό γιατί, στην ουσία, αποτελεί συνθηκολόγηση με τη διαφθορά και ομολογία ήττας της πολιτικής. Είναι σαν να λες: «Στην Ελλάδα υπάρχει και θα υπάρχει διαφθορά κι εγώ, παρ’ όλο που προτείνω μέτρα για τη διαφάνεια των οικονομικών των κομμάτων, πόθεν έσχες κλπ, στην πραγματικότητα δεν πιστεύω ότι μπορεί να γίνει τίποτα». Ή το επιχείρημα είναι υποκριτικό, ή οι προτάσεις για τη διαφάνεια του πολιτικού συστήματος. Πιστεύω ότι ισχύει το πρώτο.

* Με το ζήτημα της κρατικής επιχορήγησης προς τα κόμματα συνδέεται το άλλο μεγάλο και εξοργιστικό σκάνδαλο, αυτό του δανεισμού των κομμάτων με ευνοϊκούς όρους και με εχέγγυο τη μελλοντική (!) επιχορήγηση που ΘΑ εισπράξουν, και μάλιστα υπολογισμένη με βάση τα ποσοστά προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

* Μεγάλης σημασίας και ακανθώδες είναι το ζήτημα της βουλευτικής ασυλίας. Δεν συνδέεται με τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος, αφορά όμως κατεξοχήν την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του. Το «ακαταδίωκτο των βουλευτών» ορίζεται από το άρθρο 62 του Συντάγματος: «Όσο διαρκεί η βουλευτική περίοδος ο βουλευτής δεν διώκεται ούτε συλλαμβάνεται ούτε φυλακίζεται ούτε με άλλο τρόπο περιορίζεται χωρίς άδεια του Σώματος. Eπίσης δεν διώκεται για πολιτικά εγκλήματα βουλευτής της Bουλής που διαλύθηκε, από τη διάλυσή της και έως την ανακήρυξη των βουλευτών της νέας Bουλής. Η άδεια θεωρείται ότι δεν δόθηκε, αν η Bουλή δεν αποφανθεί μέσα σε τρεις μήνες αφότου η αίτηση του εισαγγελέα για δίωξη διαβιβάστηκε στον Πρόεδρο της Bουλής. H τρίμηνη προθεσμία αναστέλλεται κατά τη διάρκεια των διακοπών της Bουλής. Δεν απαιτείται άδεια για τα αυτόφωρα κακουργήματα». Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η ίδια η Βουλή κρίνει για την άρση ή μη της ασυλίας ενός μέλους της. Αυτό πρέπει προφανώς να αλλάξει. Το καθεστώς που ισχύει είναι σκανδαλώδες και γελοίο. Κατ’ επανάληψη τα μέλη του ελληνικού κοινοβουλίου έχουν αρνηθεί να άρουν τη βουλευτική ασυλία μελών του σώματος, με αποτέλεσμα ο αντίδικος να καταφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και να δικαιωθεί. Τα σχετικά πρόστιμα τα πλήρωσε η Βουλή, δηλαδή οι έλληνες φορολογούμενοι. Πάντως, για το θέμα της ασυλίας α) χρειάζονται συγκεκριμένες προτάσεις, ελεγμένες από νομικούς, για το τι ακριβώς θα αντικαταστήσει το ισχύον πλαίσιο, ώστε ναι μεν να αντιμετωπιστεί η ατιμωρησία αλλά να μην προκύψουν προβλήματα στο κοινοβουλευτικό έργο και β) απαιτείται συνταγματική αναθεώρηση.

Έρευνα του Ν. Βαφειάδη για το κόστος του πολιτικού συστήματος στην «Καθημερινή» (26/9/2010)

Advertisements

One Response to “Για τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος”

  1. Evi Tsaknia Says:

    Πολύ καλό.
    Και ,by the way,”To build a better world” ,μια που το είδα παραπάνω, θέλει τούβλα, συγκολλητικά υλικά, διαφορετικά υλικά, πολλούς μαστόρους,πολλές ειδικότητες, θέλει να αλλάζουν οι παλιοί νόμοι, να μελετώνται σε βάθος νέες προτάσεις και να φτιάχνονται καινούργιοι καλύτεροι, θέλει πολλά που όμως όλα γίνονται.
    Το μόνο που δεν γίνεται είναι να χτιστεί οτιδήποτε με λόγια και με “θα”..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: